Onderzoek

Licht heeft een magisch effect, denk aan het kijken naar het lichtspel van een kaars of een fonkelende sterrenhemel. Het brengt je even naar een andere wereld, het laat je wegdromen en ontspannen. Van jongs af aan ben ik gefascineerd door deze aantrekkingskracht van licht. Toen ik de kans kreeg om een Master onderzoek te doen (NHTV Master in Media Innovation) heb ik dit gebruikt om op een wetenschappelijke manier te onderzoeken of dynamisch licht ontspannend werkt. De uitkomst is duidelijk, dynamische verlichting is heeft daadwerkelijk een ontspannende werking. Op deze pagina geef ik meer inzicht in het onderzoek. Als je interesse hebt in alle details, kun je ook de complete master thesis downloaden.

Uitgangspunten van het onderzoek

Voor mijn onderzoek heb ik als uitgangspunt een wacht- en/of behandelkamer genomen. Vaak zijn wachtkamers gedecoreerd met kunst- en posters. Ik wilde weten of het vervangen van zo’n statisch kunstwerk door een Lumiflow lichtobject effect zou hebben op de sfeerbeleving en de ontspanning van de bezoeker van de wachtruimte. Er zijn twee experimenten gedaan, één experiment richtte zich op de sfeerbeleving, het andere op de wachttijdbeleving en de ontspanning. Voor het onderzoek zijn er twee ruimtes ingericht. In één ruimte heb ik een poster opgehangen, in de andere ruimte een prototype van de Lumiflow Flower. Uiteindelijk heb ik met twee methoden kunnen aantonen dat dynamsich licht inderdaad ontspannend werkt.

onderzoek poster lumiflow

Links de onderzoeksopstelling met de poster, rechts de onderzoeksopstelling met het prototype van de Lumiflow.

Experiment Sfeerbeleving

In het sfeerbelevingsexperiment hebben in totaal 87 mensen deelgenomen in vier verschillende opstellingen:

  • Een lege wachtruimte met een ingelijste poster aan de muur (33 personen).
  • Een lege wachtruimte met een Lumiflow Flower prototype aan de muur (29 personen).
  • Een onderzoekswachtruimte met een ingelijste poster aan de muur (15 personen).
  • Een onderzoekswachtruimte met een Lumiflow Flower prototype aan de muur (15 personen).

De lege wachtruimte is een kleine kamer met grijze muren, TL-licht en een steigerhouten tafel. De onderzoekswachtruimte is bijna hetzelfde qua inrichting. Omdat deze echter ook is gebruikt in het experiment om de ontspanning te meten, was dit een meer medische beleving (met alcoholgeur, gebruik EEG sensor etc).

Voor het onderzoek is de “atmosphere questionnaire” van I. Vogels gebruikt om 4 componenten van sfeerbeleving te meten; Gezelligheid, levendigheid, spanning, afstandelijkheid. De uitkomst van dit onderzoek was dat de twee ruimten met het Lumiflow lichtobject minder gespannen werden gevonden, het verschil was echter minimaal. Bij de andere factoren was er geen verschil meetbaar. Hieruit kun je concluderen dat het belangrijk is dat het hele interieur een eenheid vormt, het kunstwerk of de Lumiflow Flower maken op zichzelf dan geen groot verschil. De grijze wanden, het TL-licht, de tafel hebben allemaal invloed op de sfeerbeleving. Niettemin is de aanwijzing dat de Lumiflow voor minder spanning zorgt wel interessant en dit past ook binnen de bevindingen in mijn andere experimenten.

Experiment Ontspanning

Aan dit experiment hebben in totaal 28 mensen deelgenomen. De helft nam plaats in een wachtruimte met de statische poster, de andere helft zat in de ruimte met een prototype van de Lumiflow Flower. De ontspanning is op twee manieren gemeten. Bij de deelnemers werd een EEG hersensensor aangebracht op het achterhoofd, om zo de alpha-activiteit van de hersenen te meten. Een toename van alpha-activiteit betekent dat mensen zich meer ontspannen. Daarnaast is de Pick-A-Mood tool gebruikt waarmee mensen hun stemming/gemoedstoestand kunnen aangeven. Deze tool is ontwikkeld door het Delft Institute of Positive Design aan de TU Delft.

onderzoek applicatie eeg sensor

Bevestiging van de EEG sensor voor het meten van de alfa-activiteit.

Het experiment duurde 35 minuten en bestond uit de volgende activiteiten:

  • Welkom en registreren van de stemming met de Pick-A-Mood Tool.
  • Bevestiging van de EEG electrode op het achterhoofd.
  • Controle van werking van de EEG sensor.
  • Deelnemer laten wachten voor 10 minuten.
  • Vragen over de wachttijdbeleving, stemming tijdens en na afloop van het wachten.
  • Deelnemer 3 minuten laten kijken naar de poster of het dynamische lichtobject.
  • Stemming na afloop van het kijken registeren.
  • Invullen van de “atmosphere questionnaire”.
  • Afkoppelen van de EEG sensor en korte nabespreking.

Het experiment duurde een half uur, gedurende deze tijd is het de stemming vier keer gemeten met de Pick-a-Mood tool:

  1. Bij de start van het experiment
  2. Gedurende het wachten (10 minuten)
  3. Aan het einde van de wachtsessie.
  4. Aan het einde het gefixeerd kijken.
pick-a-mood onderzoek

De 8 stemmingen in de Pick-A-Mood tool. – M. Vastenburg, N. Romero, P. Desmet, P. Wassink.

Over het algemeen kwamen de mensen ontspannen binnen en ze bleven ook ontspannen in beide situaties, totdat gevraagd werd gefixeerd te kijken naar het object. Bewust en verplicht drie minuten kijken naar de poster had een grote negatieve invloed op de stemming, het gaf een geirriteerd en ongemakkelijk gevoel. Kijken naar het dynamische lichtobject had echter geen negatieve invloed op de stemming, mensen waren vooraf al ontspannen en bleven dat ook.

Resultaten van de metingen met de EEG sensor

Gedurende het hele experiment is ook de ontspanning gemeten doormiddel van de EEG sensor. Als mensen zich meer ontspannen, worden de zogenaamde alfa-golven (hersengolven in het frequentiegebied van 7.5Hz tot 12.5Hz) sterker. Deze verandering is voor ieder individu verschillend. Om deze reden heb ik de alfa-golven eerst gemeten tijdens het stellen van vragen. Dit is een cognitieve taak, dus alfa-golven zullen dan vrij laag zijn. Vervolgens is dit vergeleken met de alfa-golven gedurende de wachtsessie en de alfa-golven tijdens het gefixeerd kijken naar het object.

resultaat onderzoek ontspanning alfa activiteit

De gemeten alfa-activiteit met de EEG sensor. Kijken naar de Lumiflow heeft een duidelijk ontspannend effect.

Zoals hierboven zichtbaar, zijn uit het experiment significante verschillen naar voren gekomen. Zo is bijvoorbeeld het wachten in een ruimte met de Lumiflow Flower (zonder bewust te kijken) ontspannender dan wachten in de ruimte met een poster aan de muur (lees de thesis voor de exacte resultaten). Maar het belangrijkste is dat het bewust kijken naar de Lumiflow veel rustgevender is dan het kijken naar een poster. De gemiddelde alfa-sterkte van de 14 testpersonen die keken naar het Lumiflow object was 4 keer sterker, dan bij de 14 andere personen in de poster ruimte.

Uit dit experiment kan dus geconcludeerd worden dat het dynamische lichtspel van Lumiflow echt een ontspannende invloed heeft op de mensen aanwezig in de ruimte. Als je meer informatie wilt krijgen over het onderzoek, of Lumiflow wilt verwerken in een product of interieur neem dan vooral contact op.

Het onderzoek en de resultaten uitgelegd in 1 minuut